Main Menu

Blog
12
Δεκ

Αρθρίτιδα - Τι είναι και πως αντιμετωπίζεται

Γράφει  η Μαριάνθη Παπαναγιώτου

Αρθρίτιδα - Τι είναι και πως αντιμετωπίζεται Μαριάνθη Παπαναγιώτου
Ορθοπεδικός Χειρουργός MD, PhD

 

Κάθε φλεγμονώδης κατάσταση που αφορά τις αρθρώσεις του ανθρώπινου σώματος αποκαλείται αρθρίτιδα. Υπάρχουν διάφοροι τύποι αρθρίτιδας οι οποίοι διαχωρίζονται ανάλογα με τον παράγοντα που ευθύνεται για την εκδήλωσή τους

Η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί τον συνηθέστερο τύπο αρθρίτιδας. Εκδηλώνεται συνήθως σε άτομα άνω των 40 ετών αλλά είναι δυνατό να εμφανιστεί και σε μικρότερες ηλικίες κυρίως σαν συνέπεια παλαιού τραυματισμού της άρθρωσης (μετατραυματική αρθρίτιδα).

Η πάθηση ξεκινά αρχικά σαν φθορά του αρθρικού χόνδρου. Με την πάροδο του χρόνου ο χόνδρος που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες λεπτύνεται τόσο που πρακτικά εξαφανίζεται και τα αρθρούμενα οστά έρχονται σε επαφή μεταξύ τους. Ακολουθεί τότε μια διαδικασία φλεγμονώδους αντίδρασης που έχει σαν αποτέλεσμα τη σταδιακή καταστροφή της άρθρωσης, τον σχηματισμό σε αυτήν οστικών εκβλαστήσεων (οστεόφυτα) και την απώλεια της μηχανικής της σταθερότητας. Κλινικά η οστεοαρθρίτιδα εκδηλώνεται με οίδημα, πόνο, δυσκαμψία, παραμόρφωση και αστάθεια της άρθρωσης, ενώ κατά διαστήματα στην προσβεβλημένη περιοχή εμφανίζονται σημεία τοπικής φλεγμονής, με ερυθρότητα και θερμότητα του δέρματος πάνω από την άρθρωση.

Οι πιο κοινές θέσεις εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας είναι :

  • τα χέρια
  • η σπονδυλική στήλη
  • τα γόνατα
  • τα ισχία

Η Ρευματοειδής αρθρίτιδα αποτελεί τη δεύτερη σε συχνότητα αιτία αρθρίτιδας. Προσβάλλει συνήθως άτομα ηλικίας 35-55 ετών, κυρίως γυναίκες, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε άτομα οποιασδήποτε ηλικίας, ακόμη και σε παιδιά, ενώ συχνά προσβάλλει και άλλα όργανα ( νεφρά, δέρμα, γαστρεντερικό). Συγκαταλέγεται στα αυτοάνοσα νοσήματα, αποτελεί δηλαδή κατάσταση στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς επιτίθεται στα ίδια του τα κύτταρα τα οποία αναγνωρίζει ως «εισβολείς». Συγκεκριμένα στη ρευματοειδή αρθρίτιδα η πάθηση ξεκινά από τον αρθρικό υμένα, τα κύτταρα του οποίου αναγνωρίζονται ως «ξένα» και ξεκινά έτσι μια φλεγμονώδης διαδικασία καταστροφής τους, από το ανοσοποιητικό. Η πάθηση εκδηλώνεται αρχικά με σημεία φλεγμονής στην περιοχή της άρθρωσης (οίδημα, ερυθρότητα, θερμότητα πόνος, περιορισμός των κινήσεων).

Εν συνεχεία, προσβάλλεται ο αρθρικός χόνδρος, ο οποίος σταδιακά καταστρέφεται και ακολουθείται η ίδια πορεία καταστροφής των αρθρικών επιφανειών με αυτή της οστεοαρθρίτιδας. Το τελικό αποτέλεσμα και σε αυτήν την περίπτωση είναι η αποδιοργάνωση της άρθρωσης, με το σχηματισμό οστεοφύτων, την παραμόρφωση και την πρόκληση αστάθειας και δυσκαμψίας. Η άρθρωση καταλήγει επώδυνη, δύσκαμπτη και φυσικά μη λειτουργική.

Χαρακτηριστική εικόνα χεριών ασθενούς με ρευματοειδή αρθρίτιδα με έντονη παραμόρφωση.


Ανεξαρτήτως τύπου και αιτιολογίας, η αρθρίτιδα αποτελεί χρόνια σταδιακά επιδεινούμενη καταστροφική νόσο με σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των ασθενών.

Η έγκαιρη και σωστή διάγνωση της νόσου αποτελεί θεμελιώδη παράμετρο για την αντιμετώπιση και την αναχαίτιση της εξελικτικής πορείας κάθε τύπου αρθρίτιδας. Τα κύρια συμπτώματα που θα οδηγήσουν τον ασθενή με αρθρίτιδα στο γιατρό είναι:

  • Πόνος των αρθρώσεων και ευαισθησία
  • Δυσκαμψία (χαρακτηριστική είναι η πρωινή δυσκαμψία σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα)
  • Σημεία φλεγμονής στην περιοχή της άρθρωσης (οίδημα, ερυθρότητα δέρματος, θερμότητα)
  • Περιορισμός της κινητικότητας των αρθρώσεων
  • Παραμόρφωση των αρθρώσεων
  • Μυϊκή αδυναμία και αστάθεια σε πιο προχωρημένα στάδια

Θεραπευτική προσέγγιση της αρθρίτιδας

Παρά τις θεαματικές εξελίξεις στον τομέα της ιατρικής μέχρι στιγμής δεν υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία που να εγγυάται πλήρως την ίαση της αρθρίτιδας, ανεξαρτήτως τύπου. Βασικό μέλημα λοιπόν, παραμένει η αναχαίτηση της πορείας της νόσου και η σταθεροποίησή της σε πρώιμα στάδια, ώστε να διατηρηθεί σε ικανοποιητικό επίπεδο η λειτουργικότητα των προσβεβλημένων αρθρώσεων και να παραμείνει, όσο το δυνατό ανεπηρέαστη, η ποιότητα ζωής των ασθενών. Για αυτό το λόγο, πρωταρχική παράμετρος στην αντιμετώπιση κάθε τύπου αρθρίτιδας, είναι η διατήρηση του εύρους κίνησης και της σταθερότητας των αρθρώσεων, καθώς και η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου.

Σε αρχικά στάδια της νόσου, με ήπια εκφύλιση των αρθρικών επιφανειών, στόχος είναι η εξάλειψη του πόνου και η διατήρηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συντηρητική αντιμετώπιση με αναλγητικά και η αλλαγή του τρόπου ζωής των ασθενών αποτελεί τον χρυσό κανόνα.

Τα συνηθέστερα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του πόνου είναι τα κοινά παυσίπονα, του τύπου της παρακεταμόλης καθώς και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), τα οποία πρέπει να χρησιμοποιούνται με φειδώ, λόγω της επίδρασής τους και σε άλλα συστήματα του οργανισμού (νεφρά, ήπαρ κλπ.). Σε περιπτώσεις αρθρίτιδας αυτοάνοσης αιτιολογίας, είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν κορτικοστεροειδή, καθώς και νοσοτροποποιητικοί παράγοντες, οι οποίοι δρουν καταστέλλοντας την φλεγμονώδη αντίδραση του οργανισμού, απέναντι στα ίδια του τα κύτταρα. Δεν υπάρχουν δυστυχώς φαρμακευτικά σκευάσματα, τα οποία να επιδρούν αποδεδειγμένα στην αποκατάσταση των ήδη υπαρχουσών βλαβών του αρθρικού χόνδρου και να τις επουλώνουν.

Σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση της αρθρίτιδας, έχει η τροποποίηση των συνηθειών του ασθενούς και η ένταξη της άσκησης στη ζωή τους. Η κίνηση και η άσκηση έχουν αποδεδειγμένα θετικές συνέπειες στην διατήρηση της υγείας και της θρέψης του αρθρικού χόνδρου. Η μυϊκή ενδυνάμωση επίσης, ως αποτέλεσμα της αύξηση της φυσικής δραστηριότητας και της άσκησης, συνεισφέρει στην σταθεροποίηση των αρθρώσεων που στηρίζονται πλέον από ενδυναμωμένες μυϊκές ομάδες. Η απώλεια βάρους σε υπέρβαρους ασθενείς, έχει επίσης θεαματικά αποτελέσματα στη μείωση του πόνου και στην βελτίωση του εύρους κίνησης των αρθρώσεων, καθώς μειώνονται τα φορτία που πρέπει να στηρίξουν οι αρθρώσεις.

Η χειρουργική αντιμετώπιση, έχει ένδειξη σε πιο προχωρημένα στάδια αρθρίτιδας. Η ολική αρθροπλαστική, δηλαδή η πλήρης αντικατάσταση των αρθρικών επιφανειών, με τεχνητά εμφυτεύματα, αποτελεί την τελική επιλογή, στην αντιμετώπιση της προχωρημένης οστεοαρθρίτιδας. Υπάρχουν διαφόρων ειδών εμφυτεύματα ανάλογα με την ανατομική περιοχή που πάσχει (γόνατο, ισχίο, ώμος κλπ.).

Παρόλα αυτά, σε ενδιάμεσα στάδια αρθρίτιδας, και υπό την προϋπόθεση ότι οι βλάβες του αρθρικού χόνδρου, δεν καταλαμβάνουν την πλήρη έκταση της αρθρικής επιφάνειας, υπάρχει η δυνατότητα χειρουργικής αντιμετώπισης με άλλου τύπου επεμβάσεις πέραν της ολικής αρθροπλαστικής. Οι επεμβάσεις αυτές εφαρμόζονται κατά κύριο λόγο στο γόνατο και λέγονται οστεοτομίες. Κατά την διάρκεια της οστεοτομίας, το οστό «κόβεται» με συγκεκριμένο τρόπο και επανευθυγραμμίζεται έτσι ώστε να αλλάξει η φορά των δυνάμεων που επιδρούν στην αρθρική επιφάνεια και να αποφορτιστούν οι περιοχές του αρθρικού χόνδρου που δεχόταν πίεση. Η οστεοτομία, εφόσον γίνει με τις κατάλληλες ενδείξεις, είναι δυνατό να αποφορτίσει πλήρως την αρθρική επιφάνεια και να εξαλείψει τα συμπτώματα της αρθρίτιδας, ώστε ο ασθενής να διατηρήσει τη φυσική του άρθρωση για πολύ μεγάλο διάστημα και να αποφύγει την ολική αρθροπλαστική.

Σε κάθε περίπτωση χειρουργικής ή συντηρητικής αντιμετώπισης της νόσου η καλή συνεργασία ασθενούς – ιατρού επιβάλλεται προκειμένου να υπάρξει το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Η αρθρίτιδα, λόγω του σύγχρονου τρόπου ζωής, ο οποίος χαρακτηρίζεται από περιορισμό της φυσικής δραστηριότητας, αποτελεί σημαντικό παράγοντα νοσηρότητας στις μέρες μας. Αν και υπάρχουν αρκετά μέσα για την αντιμετώπιση του πόνου που προκαλεί, δυστυχώς δεν υπάρχει ουσιαστική θεραπεία που να εγγυάται την ίασή της, πέραν της οριστικής χειρουργικής αντιμετώπισης. Η επιλογή ενός πιο φυσικού τρόπου ζωής, ο έλεγχος του σωματικού βάρους και η ένταξη της σωματικής άσκησης στην καθημερινότητά μας δύναται να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου.

Η πρόληψη είναι λοιπόν και σε αυτή την περίπτωση ο χρυσός κανόνας για τη διατήρηση της υγείας των αρθρώσεών μας και τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής μας.

 

Αναζήτηση στο Blog

Πρόσφατα Νέα

Συνδρομή My Life

Συμπληρώστε τη φόρμα συνδρομής για να λαμβάνετε ΔΩΡΕΑΝ το περιοδικό My Life. Μετάβαση στη φόρμα 

ΙΑΣΩ Θεσσαλίας Newsletter



Με την περιήγησή σας στο iasothessalias.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.